U RWANDA RWEMEJE KO RUTAZAKURA INGABO ZARWO MURI RDC: ESE AMASEZERANO YA WASHINGTON ATANGIYE GUSENYUKA?

Nyuma y’igitutu cya Amerika gisaba u Rwanda gukura ingabo zarwo ku butaka bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Kigali yatangaje ko ingamba zayo z’ubwirinzi zitazavaho. Ibi bishobora gushyira amasezerano y’amahoro ya Washington mu kaga no kongera umwuka mubi hagati y’u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Mu kiganiro yagiranye na RBA ku wa 5 Nyakanga 2026, Umuvugizi w’Ingabo z’u Rwanda, Brig Gen Patrick Karuretwa, yatangaje ko u Rwanda rutazakuraho icyo rwita ingamba z’ubwirinzi, ahubwo ko zizagenda zihinduka bitewe n’uko ikibazo cy’umutekano kigenda gihinduka.

Nubwo mu magambo ye yakoresheje imvugo “ingamba z’ubwirinzi”, mu rwego rwa dipolomasi no mu biganiro bimaze amezi bihuza Kigali, Kinshasa na Washington, izi ngamba zerekeza ku ngabo z’u Rwanda ziri ku butaka bwa RDC, Amerika n’ibindi bihugu bikomeje gusaba ko zikurwayo.

Bitandukanye n’ibyari byitezwe mu Masezerano ya Washington

Tariki ya 27 Kamena 2025, u Rwanda na RDC basinyanye amasezerano y’amahoro i Washington, nyuma y’aho haza gusinywa andi masezerano ku wa 4 Ukuboza 2025.

Kimwe mu by’ingenzi byari bikubiyemo ni uko u Rwanda rwagombaga gukura ingabo zarwo muri Congo, mu gihe na RDC yagombaga gufata ingamba zo gusenya umutwe wa FDLR no gukuraho indi mitwe yitwaje intwaro ibangamiye umutekano w’u Rwanda.

Mu ntangiriro za 2026, Umunyamabanga wa Leta ya Amerika ushinzwe Ububanyi n’Amahanga, Marco Rubio, yari yatangaje ko Washington yizeye ko ingabo z’u Rwanda zizaba zatangiye kuva muri RDC bitarenze hagati muri Nyakanga 2026.

Ariko amagambo ya Brig Gen Karuretwa agaragaza ko Kigali itabona igihe cyo gukuraho izo ngabo kigeze.

Kigali Ishinja Kinshasa Kutubahiriza Ibyo Yemeye

Leta y’u Rwanda ivuga ko impamvu nyamukuru ituma idakura ingabo zayo ari uko Leta ya RDC itarasenya umutwe wa FDLR, ahubwo ikavuga ko ukomeje gukorana n’ingabo za Congo. Ku ruhande rwa Kigali, gukura ingabo muri iki gihe byaba ari ugushyira abaturage b’u Rwanda mu kaga. Ni yo mpamvu ivuga ko ingabo zizakomeza kuguma aho ziri kugeza igihe ibona impamvu yazijyanye muri Congo ikemutse.

Ese Amerika Izabyakira Gute?

Aya magambo ashobora kongera ubushyamirane hagati ya Washington na Kigali. Amerika ni yo yabaye umuhuza mukuru w’aya masezerano, kandi yari yaragaragaje ko gukuraho ingabo z’u Rwanda ari kimwe mu bipimo by’ingenzi byo gusuzuma niba amasezerano ari gushyirwa mu bikorwa. Niba u Rwanda rukomeje kwanga kubikora, bishobora gutuma Amerika ifata ko hari ingingo z’ingenzi zitubahirijwe.

Ese harakurikiraho ibindi bihano Bishya?

Abasesenguzi bamwe bavuga ko niba impande zombi zikomeje kutubahiriza ibyo zasinye, bishobora gutuma Amerika n’ibindi bihugu byongera igitutu cya dipolomasi cyangwa ibihano ku bantu cyangwa inzego bizabona ko zibangamira ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano.

Icyakora, kugeza ubu nta tangazo rishya rya Leta ya Amerika riratangaza ibihano bishya kubera aya magambo ya Brig Gen Karuretwa, bityo icyo ni kimwe mu bishobora kubaho aho kuba icyemezo cyafashwe.

Ese Intambara Ishobora Kongera Gukaza Umurego?

Bamwe mu bakurikiranira hafi iyi ntambara imaze imyaka irenga 30 mu burasirazuba bwa Congo, bavuga ko iyo amasezerano y’amahoro atangiye kudashyirwa mu bikorwa nk’uko byari byateganyijwe, bishobora kongera umwuka mubi hagati y’impande zirebwa n’ayo masezerano.

Hari n’abavuga ko, nibura mu rwego rw’isesengura, iyo ibiganiro bya dipolomasi binaniranye, hari impungenge ko bamwe bashobora gushaka ibisubizo bya gisirikare. Icyakora, nta kimenyetso cyemeza ko hari icyemezo cyafashwe cyo gukemura iki kibazo hakoreshejwe imbaraga za gisirikare, kandi uruhande rwose rukomeje kuvuga ko rushyigikiye inzira y’ibiganiro. Gusa byose birashoboka!

Imirwano Iracyakomeje Mu Burasirazuba bwa RDC

Ubwo inzira y’ibiganiro by’amahoro na dipolomasi bikomeje kugorana, imirwano iracyakomeje mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, cyane cyane mu bice bitandukanye birimo kubera imirwano hagati y’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) n’umutwe wa M23 ifatanije n’u Rwanda.

Leta ya RDC, Umuryango w’Abibumbye (UN) n’ibihugu byinshi byo mu Burengerazuba bakomeje gushinja u Rwanda gutera inkunga M23 no kugira abasirikare bari ku butaka bwa Congo, ibyo u Rwanda rwakomeje guhakana cyangwa rugasobanura ko ingamba zarwo zigamije kurinda umutekano warwo no guhangana n’umutwe wa FDLR.

Amagambo yatangajwe n’Umuvugizi w’Ingabo z’u Rwanda agaragaza ko Kigali ikomeje gushyira imbere impungenge z’umutekano ishingiye ku kibazo cya FDLR, mu gihe Amerika yo ikomeje gusaba ko hakurikizwa ibyari bikubiye mu masezerano ya Washington.

Mu gihe impande zombi zikomeje gutsimbarara ku myanya yazo, amezi ari imbere ashobora kuzerekana niba aya masezerano azakomeza gushyirwa mu bikorwa binyuze mu biganiro bya dipolomasi, cyangwa niba uku kutumvikana kuzarushaho gukomeza umwuka mubi hagati ya Kigali, Kinshasa na Washington.

REBA UBUSESENGUZI BURAMBUYE NATION RADIO TV YAKOZE KURI IYI NGINGO (VIDEO)

— Isesengura ryateguwe na Nation Radio TV.